ائمه بر اثر پيروى از پيامبر صلى الله عليه و آله و مجاهدت و عبادت و نيز داشتن استعداد و حفظ فطرت ، به درجه‌اى از كمال مىرسند كه محبوب الهى مىشوند . آن‌گاه خداوند نور خود را كه علم است بر نفس آنها افاضه مىكند و آنان مستقيماً از درگاه الهى ، كسب علم مىكنند . فيض در اين زمينه به سخن پيامبر صلى الله عليه و آله تمسّك مىجويد كه فرمود : « اعطيتُ جَوامِعَ الْكَلِمِ وَ اعطِىَ عَلِىٌّ جَوامِعَ الْعِلْمِ . » اين روايت به صيغه مجهول وارد شده است . معنايش آن است كه خداوند به من سخنانى جامع و به على عليه السلام علم جامع داد . حضرت نفرمود : من به على عليه السلام علم جامع آموختم . « 1 » فيض استفادهء اهل بيت از قرآن را قدم آغازين در سير كمال آنان مىداند . اهل بيت علوم خود را از قرآن استفاده كردند تا آنكه مثل قرآن شدند . اگر در حديث ثقلين ، رسول گرامى قرآن را « ثقل اكبر » و اهل بيت را « ثقل اصغر » ناميده است ، ناظر به همين مطلب است . و گرنه بعد از استكمال ، اهل بيت مثل قرآن هستند نه اصغر و كوچك‌تر از آن . از اين رو امام على عليه السلام فرموده است : « انَا كَلام‌ُاللَّهِ النَّاطِقِ ؛ من قرآن گويا مىباشم . » « 2 » دفاع از تشيّع و مبانى آن و پاسخ به انتقادهاى مخالفان مكتب شيعه را نيز مىتوان از مباحث كلامى « وافى » به حساب آورد . « 3 » روش ادبى از آنجا كه فيض بر ادبيات عرب تخصّص كامل داشته است در شرح بسيارى از

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 258 - 260 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 272 . ( 3 ) . براى نمونه به ج 2 ، ص 321 و 322 مراجعه شود .